کودک آزاری و تبعات آن | ابتکار آنلاین
شنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۸

کودک آزاری و تبعات آن

انتشار: سه شنبه, ۲۸ اسفند ۱۳۹۷ / ساعت ۱۲:۵۴:۱۸ |
کد خبر: 49498 |
بازدید: 49 views |
بدون دیدگاه


آسیبهای اجتماعی به گروهی از نابسامانی ها و ناهنجاری ها ی رفتاری افراد در یک جامعه  اشاره دارد که چه به صورت فردی و یا جمعی بروز می کند. آسیب های اجتماعی  از این منظر اهمیت فراوانی دارند که  نظم عمومی جامعه را به هم می زنند و هنجارهای آن را مورد تعرض جدی  قرار می دهند. و پیامدهای نامطلوبی چه در سطح فردی و چه در سطحی گسترده تر بر جای می گذارند.

یکی از انواع آسیب های اجتماعی کودک آزاری(Child Abuse )است که به دلیل اثراتی که بر جای می گذارد، و با توجه به این نکته که تامین سلامت کودکان می تواند منجر به سلامت جامعه شود، نیاز به بررسی و همچنین برنامه ریزی هایی  در راستای پیشگیری این آسیب  و کاهش آن به شدت احساس می شود. کودکان از جمله آسیب پذیرترین قشر از جامعه محسوب می شوند، که به دلیل سن کم و همچنین نداشتن مهارت های کافی ،خطر تعرض افراد مختلف چه در خانواده و یا در اجتماع همواره آنها را تهدید می کند. به گونه ای که در میان انواع خشونت ها ، خشونت خانگی همچنان شایع است. تعاریف متعددی برای کودک آزاری شده است؛ در واقع هر نوع غفلت و کوتاهی که به سلامت جسمی و روانی کودک آسیب بزند و همچنین مانعی بر سر راه رشد بهنجار کودک شود کودک آزاری قلمداد می شود. کودک آزاری رفتاری است که باعث آزار جسمی ،ذهنی ،عاطفی یا جنسی کودک  می شود که بر اثر آن،  جنبه های مختلفی از سلامتی و آسایش و تحصیل کودک آسیب جدی می بیند.روزانه  در جهان حدود ۵ کودک در اثر کودک آزاری فوت می کنند و هر ساله در جهان ۴ میلیون کودک مورد آزار قرار می گیرند. باید به خاطر داشته باشیم برخلاف آنچه اکثریت فکر می کنند کودک آزاری تنها استخوان شکسته و یا صورت کبود نیست بلکه شامل طیف وسیعی است و آزاردیدگی  خود را به ۴ شکل نشان می دهد. ۱- کودک آزاری جسمی physical child abuse که شامل رفتارهایی که به جسم کودک صدمه می زند، مانند کتک زدن، سوزاندن، مجروح کردن، شکستن. کودک ¬آزاری جسمی ممکن است ناشی از انضباط های  افراطی یا تنبیه های  نامتناسب با سن یا وضعیت کودک هم باشد.۲- کودک آزاری جنسی sexcual child abuse هرگونه فعالیت جنسی است که قبل از سن قانونی کودک با او انجام شود که باعث ارضای فرد بزرگسال گردد.  بنابر این تعریف کودک آزاری جنسی طیف وسیعی را در بر می گیرد که طبق تحقیقات صورت گرفته آسیب های جنسی پیامدهای زیانباری در بزرگسالی به همراه دارد از جمله  ترس شدید از صمیمیت، احساس گناه، شرم و تقصیر، افسردگی، اضطراب، اختلالات جنسی،کاهش عزت نفس و …۳-کودک آزاری عاطفی که رشد عاطفی و عزت نفس کودک را دچار اختلال می کند. و در واقع  شامل رفتارهایی است که به سلامت روانی کودک آسیب می رساند، مانند توهین کردن، ترساندن، تحقیر کردن، تبعیض و …۴- کودک آزاری از نوع غفلت و یا مصامحه،که شامل بی توجهی و غفلت والدین در تامین نیازهای اساسی کودک است. که این بی توجهی و غفلت خود را در تغذیه- سلامت- پوشاک- مراقبت های پزشکی و ابراز علاقه و عشق نشان می دهد.کودک آزاری پدیده ای است که از عوامل چندگانه نشات می گیرد و می تواند مشکلات جبران ناپذیری را برای کودک و نوجوان در معرض آسیب و یا آسیب دیده ایجاد کند. اگر چه ناگوارترین و تاسف بارترین پیامد کودک آزاری مرگ و میر کودک است ، اما پیامدهای ناگوار دیگری نیز همواره  در طول زندگی کودکی و بزرگسالی  او را تحت شعاع قرار می دهد. قربانیان پدیده کودک آزاری متاسفانه در دوران رشد خود با رفتارهای آزاردهنده جسمانی و روانی روبرو می شوند. علاوه بر آن پیامدهای طولانی مدت منفی بسیاری را نیز تجربه می کنند. این پیامدها شامل تاخیر در رشد، امتناع از رفتن به مدرسه، بروز رفتارهای آزارگرانه، پرخاشگری،،بروز اختلالات روانی به صورت مشکلات هیجانی عمیق. اگر چه  گاهی  پیامدهای   ناشی از کودک آزاری می تواند خود را به شکل اختلالاتی همچون اختلالات شناختی۰ تجزیه ای، افسردگی -اختلالPTSD افکار خودکشی و ترس نیز نشان دهد. بررسی ها نشان می دهند که بسیاری از کودکانی که قربانی پدیده کودک آزاری بوده اند در سنین بزرگسالی به آزار کودکان پرداخته و این می تواند یکی از زیانبارترین پیامدهای کودک آزاری باشد که سبب تداوم آن می شود. در بسیاری از موارد این کودکان آزاردهنده احتمالا در بزرگسالی والدین  آزاردهنده ای خواهند شد. پیامدهای کودک آزاری گاه به محض صورت گرفتن این پدیده در کودک دیده می شود و در بعضی موارد امکان دارد آثار آن تا دوران نوجوانی و یا  بزرگسالی بروز نکند که به آن تاثیرات خفته و یا پنهان  پدیده کودک آزاری گویند.

اولین هدف و اولین گام مداخله در کودک آزاری، پیشگیری است که پیشگیری از کودک آزاری در سه سطح اول ، دوم و سوم انجام می شود. پیشگیری سطح اولیه  که با آموزش هایی همانند مهارت های زندگی- فرزند پروری و — همراه است و هدف آن استحکام بنیان خانواده و جلوگیری از ایجاد مسله می باشد. در این نوع پیشگیری با تزریق اطلاعات و آگاهی صحیح به خانواده و کودک سعی بر آن می شود از ایجاد پدیده کودک آزاری جلوگیری شود. در پیشگیری سطح دوم خانواده های پرخطر قبل از اینکه کودک دچار آسیب پدیده کودک آزاری شود شناسایی می شوند بنابراین از جمله برنامه های پیشگیرانه در سطح  ثانویه، شناسایی خانواده های پرخطر است. به طور مثال  در خانواده هایی که یک یا هر دو والد مصرف کننده  هستند، کودکانی که در خانواده های کم درآمد و یا بیکار زندگی می کنند، خانواده هایی که پر جمعیت هستند و همین امر ممکن است موجب غفلت و بی توجهی از کودک و سوء رفتار ازآنها شود. و یا در خانواده هایی که والدین مبتلا به بیماری های روانی می باشند و همین امر می تواند  زنگ خطری باشد  که والدین به احتمال بیشتری کودکانشان را مورد اذیت و آزار قرار می دهند و همچنین کودکان خیابانی، کودکان معلول و کودکان بیش فعال(ADHD) باید شناسایی شوند و تحت درمان قرار بگیرند.

سطح سوم از پیشگیری شامل اقدامات مداخله ای، درمانی و حمایتی برای خانواده هایی می باشد که پدیده کودک آزاری در آن اتفاق افتاده است. و در این سطح می بایست سعی کرد از بروز مجدد سوء رفتار جلوگیری شود.

سازمان بهزیستی نیز در حمایت از کودکان آزار دیده و در معرض آزار در سه سطح پیشگیری اول،دوم و سوم وظایف خود را انجام میدهد. بدین صورت که کودکان آزاردیده و در معرض آسیب توسط تیم های تخصصی سیار اورژانس اجتماعی شناسایی می شوند. و بعد از شناسایی با همکاری قوه قضاییه، دادگستری و پزشکی قانونی روند مربوطه انجام می شود. که شامل پذیرش و نگهداری کودک در معرض آسیب و یا آسیب دیده که فاقد سرپرست و یا سرپرست موثرهستند می باشد. و همچنین  کودکان آزاردیده ای که شرایط بازگشت به محیطی امن و یا محیط خانواده را ندارند مورد حمایت قرار میگیرند. و در صورتی که خانواده دارای شرایط مناسب برای نگه داری کودک خود شود بستر سازی های لازم جهت بازگشت کودک آزاردیده به خانواده فراهم می شود.

نویسنده: آسیه ملک دار کارشناس ارشد روانشناسی بالینی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *