جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷

اهمیت سفر روحانی، سرنوشت برجام، FATF و پرونده دادگاه لاهه

انتشار: جمعه, ۳۰ شهریور ۱۳۹۷ / ساعت ۲۰:۵۳:۰۱ |
کد خبر: 43979 |
بازدید: 10 views |
بدون دیدگاه


تهران – ابتکارآنلاین: رییس جمهوری قراراست هفته آینده در مجمع عمومی سازمان ملل حضور یافته و به تشریح مواضع ایران در ارتباط با موضوعات جهانی به ویژه کارشکنی های اخیر آمریکا در مسیر اجرای معاهده بین المللی برجام پرداخته و در حاشیه این اجلاس نیز دیدارهایی را با مقامات کشورها داشته باشد.

به گزارش خبرنگار ابتکارآنلاین به نقل از ایرنا – خروج آمریکا از برجام و سنگ اندازی های واشنگتن در مسیر اجرای این معاهده و تعهد کشورهای اروپایی به تداوم برجام و لزوم منتفع شدن جمهوری اسلامی ایران از منافع موجود در آن، از محورهای مذاکرات جمهوری اسلامی ایران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد خواهد بود.

علاوه بر سفر رییس جمهوری به نیویورک، موضوع سرنوشت برجام و عملیاتی سازی حمایت های اروپا از برجام، موضوع بررسی ها درباره پیوستن ایران به گروه ویژه اقدام مالی (FATF) و شکایت جمهوری اسلامی ایران از آمریکا به دیوان بین المللی دادگستری لاهه در زمینه کارشکنی های کاخ سفید در مسیر اجرای برجام و اعمال فشار و تحریم غیرقانونی بر ایران از موضوعاتی است که این روزها حرف و حدیث های بسیاری درباره آنها در محافل حقوقی داخلی و بین المللی وجود دارد.

دکتر یوسف مولایی کارشناس برجسته حقوق بین الملل در گفت و گویی تفصیلی به سوالات خبرنگار ایرنا درباره این موضوعات مهم بین المللی پرداخت و با ارائه نظرات کارشناسی بر محور حقوق بین الملل به تشریح هر کدام پرداخت.

** سفر به نیویورک حاشیه هایی برجسته تر از متن

وی سفر رییس جمهوری به نیویورک برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل را نوعی انتخاب برای بهره برداری های سیاسی و تامین منافع حداکثری دانست و گفت: باید ارزیابی دقیقی صورت گیرد که این موضوع چگونه می تواند در جهت حل موانع بین المللی و ایجاد گشایش در سطح مناسبات با برخی از کشورها مهم باشد و به طور قطع دیدارهای حاشیه ای آن با مقامات و سران کشورها از اهمیت بیشتری نسبت به خود مجمع برخوردار خواهد بود.

مولایی خاطرنشان کرد: برای بهره برداری از اینگونه حضورها نیازمند برنامه ریزی هستیم، البته برخی نیز این ذهنیت را دارند که موضوعاتی که در مجمع عمومی مطرح می شود تکراری و رویه ای است و تاثیر اجرایی نداشته و در تغییر مواضع کشورها اثری نخواهد داشت.

این کارشناس حقوق بین الملل در عین حال گفت: ملاقات های حاشیه ای این نشست می تواند امکان خوبی فراهم کند البته در صورتی که با برنامه ریزی در این نشست ها حضور یابیم. از سویی نباید انتظارات از رییس جمهوری در این سفر را به گونه ای افزایش دهیم که عده ای نسبت به دستاوردهای آن انتقادهایی را مطرح کنند.

وی با اشاره به اینکه آمریکا حضوری تعیین کننده در مجامع بین المللی دارد و ما نیز تنش هایی با آمریکا داریم، اظهارداشت: سیاست های ما در مقابل این نظم غیرعادلانه بین المللی قرار دارد و آمریکا نیز تلاش می کند که دایره نفوذ خود را در این سازمان ها گسترش دهد و ما باید ببینیم چگونه می توانیم با این حقایق و در این محیط منافع مردم ایران را تامین کنیم.

** تامین منافع حداکثری از شرایط موجود جهانی

مولایی با اشاره به اینکه باید مشخص کنیم که می خواهیم این نظم غیرعادلانه جهانی را تغییر دهیم یا در همین فضا منافع حداکثری کسب کنیم، گفت: باید بازخورد حضورهایی پیشین را بررسی کرده و نقاط قوت و ضعف را شناسایی کنیم. در دوران آقای احمدی نژاد وضعیت به گونه ای شد که نه تنها مشکلات حل نشد، بلکه افزایش یافت و دنیا پس از سخنان او با ما مهربان تر نشد.

وی با تاکید بر اینکه با برجام فضای نسبتا مساعدی ایجاد و اثرگذاری هایی را داشت، در عین حال گفت: بررسی درباره میزان اثرگذاری ها باید به طور دقیق و سنجیده صورت گیرد تا به گونه ای عمل کنیم که بیشترین منافع را کسب کنیم. در مقابل باید انتظارات از این سفر تبیین شود، باید به گونه ای عمل کنیم که راهی برای کاهش تحریم ها بیابیم و در مقابل مراقب فعال تر شدن جبهه مخالفان ایران با شرایط موجود در سازمان ملل باشیم.

این کارشناس حقوق بین الملل با اشاره به اینکه در زمان احمدی نژاد این سفرها بیشتر جنبه تفریحی و سیاحتی داشت و گاه همراه با اقوام صورت می گرفت تا با رویکرد ملی، گفت: به طور قطع برنامه ریزی دقیق و گسترده خواهیم داشت، حتی در ارتباط با ملاقات های رییس جمهوری تا بتوانیم بهره برداری هایی از این حضور داشته باشیم.

**سرنوشت برجام و شناخت درست ظرفیت ها و توانایی های اروپا

مولایی در ادامه در خصوص پرداختن به موضوع برجام، بدعهدی آمریکا در خروج از این معاهده و ظرفیت های اروپا برای ادامه برجام نیز گفت: باید ظرفیت های اروپایی ها را بشناسیم و بر اساس توانمندی های آنان برنامه ریزی کنیم که این اقدام نیز باید در سطح کارشناسی صورت گیرد.

وی ادامه داد: اروپا اراده سیاسی برای حفظ برجام دارد اما باید از لحاظ کارشناسی و فنی برای ایجاد یک سیستم مالی مستقل با این اتحادیه کار کنیم، آنها نیز باید راه های ارائه تضمین های لازم به ایران را بیابند که همه این اتفاقات در نشست های کارشناسی تحقق می یابد.

وی ادامه داد: پرداختن به مشکلات اساسی بسیار مهم است و شاید ملاقات های رییس جمهوری در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل بتواند فضای دوستی بیشتری ایجاد کند، تا راه های باز شدن گره های اقتصادی را بیابیم.

**اروپا هم منافع خود را جستجو می کند

این کارشناس حقوق بین الملل در ادامه گفت: جامعه جهانی متشکل از دولت هایی است که دارای حاکمیت هستند و هر دولتی تامین منافع خود را دنبال می کند. اروپا هم منافعی در مناسبات بین المللی دارد، کشورهای اتحادیه اروپا می خواهند در رقابت با آمریکا و چین از بازار ایران منتفع شوند و بر این اساس بیشترین مذاکرات را با ایران داشته اند، برای آنها هم مهم است که برجام بماند و منافع آنها در باقی بودن برجام تامین می شود.

مولایی ادامه داد: امروز اعتمادسازی صورت گرفته و ایران با شفاف سازی صلح آمیز بودن برنامه های هسته ای خود را به اثبات رسانده است، باید بپذیریم اروپا اراده واقعی دارد، اما مهم این است که ببینیم کشورهای اروپایی تا چه حدی می توانند برای تحقق این اراده هزینه بپردازند. آنها تلاش می کنند برای شرکت های کوچک و متوسط خود شرایط باقی ماندن در ایران را فراهم کنند، اما نمی توانند روابط خود با آمریکا را قطع کنند، ما و دستگاه دیپلماسی ما باید واقع بینانه با این موضوع رفتار کنیم، باید بدانیم که اروپا چه اقداماتی می تواند برای حفظ برجام انجام دهد و مذاکرات نیز برای تامین حداکثری آنها صورت گیرد.

وی با تاکید بر اینکه باید سقف همکاری های اروپا را بشناسیم در غیر این صورت نمی توانیم انتظاری داشته باشیم، گفت: در مسایل بانکی، بیمه و انتقال فناوری باید تا کنون کارهای فنی و کارشناسی انجام شده باشد و تحرک اینگونه بحث ها را افزایش دهیم، مسایل ریز فنی مهم است، ضرورت دارد که مذاکرات سازنده کارشناسی با اروپا داشته باشیم که منطبق با واقعیت ها و ظرفیت های آنها باشد.

**پیگیری دستیابی به راهبرد تامین منافع حداکثری از برجام

این کارشناس حقوق بین الملل همچنین تمرکز راهبرد ایران بر ادامه همکاری با اروپا در زمینه برجام مبتنی بر محورهای فنی و کارشناسی را لازم دانست و گفت: درباره مسایلی نظیر بیمه و اینکه تا چه سقف و چه نرخی بیمه صورت می گیرد و اینکه ظرفیت های شرکت های بیمه آنان به چه میزان خواهد بود و سیستم های صنعتی و اقتصادی اروپا تا چه میزان می تواند با توجه به تحریم ها با ما همکاری کنند، از نکاتی است که باید به طور دقیق روشن باشد.

مولایی با تاکید بر اینکه راهبرد ما باید دریافت حداکثری منافع از برجام باشد، گفت: با توجه به توان و ظرفیت اروپا باید حداکثر امتیازات را از این کشورها دریافت کنیم، اما در عین حال باید نگاه واقع بینانه نسبت به توانمندی های اروپا داشته باشیم و نگاه صفر و یا صد نباشد.

وی با اشاره به ضرورت شناسایی دقیق امتیازاتی که اروپا می تواند به ایران بدهد، گفت: نباید توقعات را بالا ببریم و انتظار داشته باشیم که اروپا همه مشکلاتی که آمریکا ایجاد کرده را حل کند.

** وزن کشورهایی نظیر روسیه، چین و ترکیه را نیز باید در نظر گرفت

این کارشناس حقوق بین الملل همچنین گفت: مناسبات بین المللی اشکال متعددی دارد که برخی از آنها منطقه ای است و باید بهره لازم را از آن برد. در مناسبات ایران باید وزن لازم را به کشورهایی نظیر روسیه، چین و ترکیه بدهیم، البته در منطقه نیز باید منافع خود و کسب امتیاز از کشورها را واقع بینانه ببینیم.

مولایی افزود: روس ها در منطقه منافعی دارند که با منافع ما هم پوشانی دارد، اما برخی مواقع منافع متفاوت نیز تعریف می شوند. باید مصادیق منافع مشترک را تعریف کرده و بر اساس آنها مناسبات را شکل دهیم، اینکه هر دو کشور در تحریم آمریکا هستند و نگرانی هایی درباره نفوذ آمریکا دارند و قصد دارند با زیاده خواهی های آمریکامقابله کنند، اما امکان دارد در جایی هم راهمان جدا شود که باید خود را برای آن هم آماده کنیم.

وی خاطرنشان کرد: باید بتوانیم تضاد منافع را در مناسبات با کشورها مدیریت کنیم تا جای پای آمریکا در منطقه محکم نشود و بر اساس منافع مشترک گام هایی مشترک برداریم.

** ضرورت های عضویت در کارگروه بین المللی اقدام مالی (FATF)

این کارشناس حقوق بین الملل با تاکید بر اینکه نمی توانیم با نگاه های بسته بازیگر جامعه جهانی باشیم، گفت: باید استانداردهای موجود در جهان را بشناسیم و آنها را رعایت کنیم. مانند اینکه پروازهایی که از کشورها صورت می گیرد استانداردهایی در جهان دارد که همه کشورها موظف به رعایت آنها هستند، ما نمی توانیم بگوییم که استانداردهای پرواز را رعایت نمی کنیم.

وی ادامه داد: نمی توانیم در فضای جهانی عملیات مالی انجام دهیم، اما استانداردهای تعریف را نادیده بگیریم. FATF یک گروه اقدام است، معاهده و حتی کنوانسیون نیست. این گروه قصد اجرایی کردن موضوع شفافیت مالی را دارد و بسیاری از کشورها برای تسهیل در مناسبات مالی جهانی عضو آن هستند و در صورتی که عضو آن نباشیم دچار مشکلات در زمینه فعالیت های مالی شده و در بین کشورهای پرخطر قرار می گیریم و راه مناسبات مالی ما سد می شود که در نتیجه باید هزینه سنگینی بپردازیم.

مولایی افزود: برای حفظ استقلال گاهی کاری انجام می دهیم که استقلال ما بیشتر به خطر می افتد. چون ناگزیریم که فعالیت مالی بین المللی داشته باشیم باید استانداردهای آن را نیز بپذیریم و محدود کردن این فعالیت ها بر همه مردم فشار وارد می سازد.

**شکایت ایران از آمریکا به دیوان لاهه

مولایی با اشاره به اینکه ارائه شکایت از آمریکا به دیوان لاهه یک انتخاب سیاسی است، گفت: کارشناسان ما می دانند که چه مقدار می توان روی این دیوان حساب باز کرد.

وی تصریح کرد: آمریکا تحریم های تعلیق شده ناشی از برجام را دوباره فعال کرده و با این اقدام قوانین بین المللی و حقوق جهانی را زیرپا گذاشته است و ما ناگزیر بودیم که کاری کنیم. از طریق سازمان ملل که به طور قطع نتیجه ای نمی گرفتیم و مکانیسم دیگری برای حل اختلاف پیش بینی نشده بود، مجامع بین المللی نیز قابلیت های لازم برای مقابله با نقض برجام از سوی آمریکا را ندارند، تنها راهی که کارشناسان به آن رسیدند طرح دعوای حقوقی در دیوان دادگستری لاهه بود.

این کارشناس حقوق بین الملل همچنین گفت: باید به کنوانسیونی که ایران و آمریکا هر دو در آن عضو بودند استناد و علیه آمریکا طرح دعوی می شد. بر اساس عهدنامه مودت ۱۹۵۵ میلادی و ۱۳۳۴ شمسی می توانستیم نسبت به این موضوع اقدام کنیم، پیش از این آمریکایی ها در موضوع گروگان ها و ما نیز درباره حمله به ایرباس به این عهدنامه استناد کردیم. بر اساس این عهدنامه طرفین نباید در مسیر مسایل حقیقی و حقوقی و مراودات اقتصادی و تجاری یکدیگر خلل ایجاد کنند.

وی با تاکید بر اینکه نتیجه گرفتن از طرح این دعوا چند سالی طول می کشد، گفت: اگر رایی هم صادر شود نمی تواند آمریکا را مجبور به تبعیت کند. ایران درخواست توقف موقت تحریم را داده تا زمان صدور نهایی این اقدام صورت گیرد، تحریم های آمریکا خسارت هایی را به ما وارد می کند و دیوان باید رای موقت توقف آنها را صادر کند.

این کارشناس حقوق بین الملل همچنین تاکید کرد: از طرح این دعوی دنبال یک دیپلماسی جهانی هستیم که بر اساس معیارهای بین المللی حقانیت خود را اثبات کنیم و در این خصوص پروسه شرمنده سازی آمریکا را در پیش گرفته ایم. در صورت صدور رای به نفع ایران در این دیوان اروپا نیز شرایط بهتری برای همکاری با ما خواهد داشت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *