چهارشنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۷

آسفالت رنگی و معابر شهری

انتشار: شنبه, ۱۶ تیر ۱۳۹۷ / ساعت ۲۳:۳۲:۱۰ |
کد خبر: 41780 |
بازدید: 41 views |
بدون دیدگاه


حمل و نقل یکی از پایه های اصلی توسعه پایدار و متوازن در جوامع بشری محسوب می شود و با مقوله های مهمی چون اقتصاد، امنیت و عدالت اجتماعی ارتباط تنگاتنگی دارد . اصولاً راهها به عنوان شاهرگ حیاتی یک جامعه تلقی می شوند که در صورت عدم ارتباط آنها با هم، حیات و توسعه اقتصادی و اجتماعی جامعه مختل خواهد شد و آسفالت راهها موضوعی است که مدیریت شهری هر ساله بودجه ی هنگفتی را به ترمیم یا ساخت آن اختصاص می دهند و این چالشی است که مدیران عالی همواره با آن مواجه هستند و از طرف دیگر برای اقتصادی و سازگار بودن طرح آن با محیط زیست باید تدابیر کارآمدی در این زمینه اندیشید. آسفالتی که بطور معمول از گذشته تابحال در سطح راهها استفاده شده است، با قیمت بالایی تهیه شده و تنوعی در رنگ آنها وجود ندارد. از لحاظ دوام مقاومت و تأثیرات زیست محیطی نیز جای بحث دارد که همواره هزینه های جانبی بسیاری در این زمینه ها صرف شده است.

امروزه آسفالتهای رنگی بخصوص در محیطهای شهری، بیشتر و بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند. در ابتدا آسفالت های رنگی تنها به منظور به کار گیری در مسیرهای مخصوص دوچرخه سواری استفاده می شدند اما به مرور این نوع آسفالت ها در برخی محلها جایگزین آسفالت معمولی سیاه رنگ گردید.

در حال حاضر بخش های مختلف بزرگراه ها را در برخی از کشورها با آسفالت های رنگی مشخص می کنند و از این پس این امکان وجود دارد که برای مشخص کردن محل عبور عابران پیاده، سطح سرعت گیرها، کشیدن حصار در جاده برای مشخص کردن مسیر ویژه دوچرخه سواری و پیاده روی و محوطه های ورزشی و … از آسفالت رنگی بجای رنگ کردن سطح آسفالت استفاده کرد. استفاده از آسفالت های رنگی هم دارای زیبایی بهتر و خاصیت اطلاع رسانی بالاتری است و اینکه این آسفالت از ثبات رنگ بیشتری در مقایسه با رنگ کردن متوالی آن برخوردار است و همچنین قیمت تمام شده آسفالت رنگی در مقایسه با رنگ کردن آسفالت کمتر خواهد بود. آسفالت رنگی محاسن، مزایا و کاربردهای مختلفی دارد که به اختصار به آن پرداخته می شود.

کاهش جذب حرارت

توسعه اراضی و بکارگیری مصالح با جذب بالای انرژی خورشیدی شامل مصالح آسفالتی، می تواند موجب به وجود آمدن  جزایر حرارتی گردد. امروزه به وجود آمدن جزایر حرارتی تأثیری اساسی بر روی کیفیت زندگی، مصرف انرژی و سلامت شهرنشینان دارد. این موضوع اثبات شده است که به وجود آمدن پدیده های زیست محیطی همچون شکل گیری جزایر حرارتی، اثر بسیار عمیقی بر کیفیت زندگی طبقات با درآمد پایین در شهرها دارد آسفالت می تواند با ذخیره انرژی حرارتی درون خود، باعث بوجود آمدن جزیره های حرارتی و مشکلات ناشی از آن می شود.

دمای بالاتر موجب می شود که در طول تابستان احساس عدم رضایت از گرما موجب استفاده بیشتر از سیستم های تهویه و افزایش مصرف انرژی گردد. یکی از مؤثرترین عوامل در جذب بیشتر اشعه خورشید و تولید آن به گرما معابر شهری هستند. با ساخت راهها و توسعه سریع شهرها، کاهش آلودگی صوتی در برنامه بسیاری از پروژه های راه سازی قرار گرفته است؛ اما هنوز مقابله با جذب اشعه خورشید و آلودگی حرارتی در دستور کار بسیاری پروژه ها قرار ندارد. در حقیقت موضوع جذب حرارت بر روی آسفالت های  تیره رنگ، کمتر مورد توجه قرار گرفته است و هنوز در بسیاری از شهرها موجب افزایش قابل توجهی دمای آسفالتها در فصل های گرم می شود.

نتایج نشان می دهد که عمر مفید آسفالت رنگی در روکش معابر شهری، به دلیل کاهش مصرف قیر،  نسبت به آسفالتهای معمولی بیشتر می باشد و از لحاظ اقتصادی نیز مقرون به صرفه بوده و می تواند بخش قابل توجهی از هزینه های مربوط به آسفالت معابر را کاهش دهد. همچنین آسفالت رنگی به کاهش معضلات زیست محیطی نیز کمک نموده و علاوه بر زیباسازی منظر شهری و افزایش امنیت عابرین و رانندگان وسایل نقلیه، موجبات آسایش استفاده کنندگان از این معابر را فراهم می کند.

افزایش ایمنی مسیر

در حال حاضر به کارگیری رنگ در بخش های ترافیکی در محیط شهرها توسعه چشمگیری یافته است به نحوی که در اکثر شهرها، یافتن معبری که از پیام رسانی با رنگ بر روی سطح آسفالت استفاده نشده باشد، تقریبا ناممکن است آسفالت رنگی تنها زمانی می تواند به عنوان یک وسیله کنترل ترافیک به کار برده شوند که تضاد رنگی قابل توجهی با روسازی اطراف خود داشته باشند یکی از مهمترین کاربردهای آسفالت رنگی اعم از رنگهای با اصطکاک بالا و یا مخلوط آسفالتی رنگی در مقایسه با رنگهای ترافیکی معمولی، اصطکاک بیشتر و عدم لغزش خودرو بر روی آنهاست در نگاه دیگر آسفالت رنگی باعث افزایش آگاهی راننده و درک محدوده های خطر از طریق اعلام هشدارهای بصری می شود که نتیجه آن هوشیاری و عکس العمل رانندگان در پیمودن مسیرهای یکنواخت و محدوده های خطر است. این امر علاوه بر افزایش ایمنی مسیر، سبب کاهش میزان تصادفات میگردد.

همچنین آسفالت رنگی می تواند جایگزین بسیار مناسبی برای تابلوهای اعلان خطر باشد به گونه ای که با استفاده از این فناوری علاوه بر حذف برخی از علائم راهنمایی و رانندگی، می توان جلوه خاصی به فضاهای شهری داد. با بهرهگیری از این فناوری در ورودی و خروجی تونلها، محدوده پیچ های حادثه خیز، محل ایست در تقاطع بین مسیر اصلی و فرعی و … می توان به طور محسوسی ایمنی سفر را برای استفاده کابران در این مناطق افزایش داد.

کاهش انرژی و هزینه نورپردازی مسیرها

در صورتی که آسفالتها در رنگهای روشن اجرا شوند، با صرف هزینه نورپردازی کمتر، می توان دید بهتری را برای رانندگان فراهم کرد. بزرگترین هدف سیستم نورپردازی تونل، قادر ساختن رانندگان به مشاهده هرگونه مانعی در مقابل خود است. این موضوع موجب می گردد رانندگان فرصت عکس العمل سریع را داشته باشند. اصولاً عاملی که موجب تشخیص مانع توسط راننده می گردد تفاوت درخشندگی مانع و محیط اطراف آن است. بنابراین درخشندگی آسفالت نقشی اساسی در تشخیص بصری موانع توسط رانندگان خواهد داشت. چشم انسان بروی آسفالت با رنگ روشن بر پایه تضاد رنگ منفی کار می کند و مانع به صورت تیره دیده می شود که تشخیص بهتری از مانع را به راننده ارائه می نماید. علاوه بر این بدون صرف انرژی بیشتر، دید راننده به دلیل نور بیشتر محیط نیز افزایش می یابد همچنین بکارگیری آسفالت رنگی می تواند میزان به وجود آمدن پدیده(حفر سیاه) در ورودی تونل را کاهش دهد. به منظور بهبود دید رانندگان و همچنین کاهش هزینه های روشنایی یکی از راههای قابل استفاده از آسفالت هایی با رنگ روشن در درون تونل است.

در نهایت آسفالت رنگی می تواند کاربردهای گسترده ای در شهرها داشته باشد. زیباسازی فضای شهر، ساخت گذرگاه عابرین پیاده، ساخت میانه راه، جزایر ترافیکی، خطوط ویژه و اعلام برخی از پیامها در بزرگراهها و آزادراهها از عمده کاربریهای این نوع از  آسفالت های رنگی است به کارگیری آسفالت رنگی همچنین می تواند با افزایش بازتابش نور خورشید موجب کاهش دمای سطح آسفالت شده و در پی آن موجب کاهش انرژی جذب شده توسط سطح در هر متر مربع از فضای شهر شود. انرژی مصرف شده در شهر به منظور تبرید( سردسازی محیط) در روزهای گرم سال با دمای شهر نسبت مستقیمی دارد ؛ لذا با کاهش انرژی جذب شده در سطح شهر با استفاده از آسفالت های رنگی، به نحوی موثر می توان در انرژی لازم برای تهویه و تبرید صرفه جویی نمود. همچنین با استفاده از آسفالت رنگی، مقدار نورپردازی لازم برای تأمین روشنایی معابر بسیار کاهش می یابد که خود به منزله کاهش مصرف انرژی است.

با استفاده از آسفالت رنگی در تونل ها هزینه انرژی روشنایی مورد نیاز تا ۳۰ درصد کاهش می یابد. می توان از این ماده برای مشخص کردن ایستگاههای اتوبوس و تاکسی و همچنین در مکانهای تفریحی برای افزایش جذابیت بصری استفاده کرد. جاده ای که با آسفالت رنگی سنگ فرش شده باشد می تواند به همان اندازه که امنیت و یکنواختی رانندگی را بهبود می دهد مجموعه دیدنی بهتری ایجاد کند.

و سخن آخر اینکه امروزه آسفالت رنگی از جهات گوناگونی از جمله موارد زیست محیطی، منظر زیبایی و ترافیکی بر آسفالتهای معمولی ارجحیت دارد . برای مشخص کردن محل عبور عابران پیاده، مشخص کردن بخشهای مختلف بزرگراهها، داخل تونلها،            ورودی های فرعی به اصلی، سرعت سرعتگیرها، مشخص کردن مسیر ویژه دوچرخه سواری و پیاده روی ، محوطه های ورزشی و …             می توان از آسفالت رنگی به جای رنگ کردن سطح آسفالت استفاده کرد و همچنین به کارگیری آسفالت رنگی در برخی از موارد نیز می تواند به زیبایی فضای اطراف کمک نموده و در نتیجه زیست پذیری فضای عمومی را افزایش دهد آسفالت رنگی می توانند به نحو فزاینده ای تنشهای ناشی از عوامل محیطی را کاهش دهند و جایگزین بسیار مناسبی برای تابلوهای اعلام خطر باشد به گونه ای که با استفاده از این فناوری علاوه بر حذف برخی از علائم راهنمایی و رانندگی ، می توان جلوه خاصی به فضاهای عمومی شهری داد.

(نویسنده: علی اصغر مونسان- کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری و مدرس دانشگاه)

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *